Herken je dit scenario? Je dochter van 5 speelt rustig met haar poppen. Plots komt je zoontje van 2 aangestormd, grist een pop weg en binnen enkele seconden ontploft de situatie. Geschreeuw, gehijl, en jij staat er weer tussen als scheidsrechter die deze rol eigenlijk helemaal niet wil.

Broertjes en zusjes die constant ruzie maken – het is één van de meest uitputtende aspecten van het ouderschap. De jaloezie, het gevecht om aandacht, het eindeloze geschreeuw – het put je energie uit. Maar wat als ik je vertel dat dit gedrag volkomen normaal is en dat er concrete oplossingen zijn?

Kinderen 2 en 5 Jaar Maken Constant Ruzie? 15 Oplossingen

In dit uitgebreide artikel ontdek je waarom kinderen van 2 en 5 jaar zoveel ruzie maken, wat de onderliggende psychologische oorzaken zijn, en krijg je 15 bewezen tips om de sfeer thuis rustiger te maken. Je leert niet alleen waarom dit gebeurt, maar vooral hoe je er effectief mee omgaat.

De Belangrijkste Redenen Waarom Peuters en Kleuters Ruzie Maken Met Elkaar

De strijd tussen een peuter van 2 en een kleuter van 5 is intens en heeft diepere oorzaken dan je misschien denkt. Laten we beginnen met het belangrijkste: de strijd om ouderlijke aandacht.

De Strijd om Aandacht: Het Grootste Conflict Tussen Broertjes en Zusjes

Voor jonge kinderen is ouderliefde niet zomaar fijn om te hebben – het voelt als een overlevingsmiddel. Ze denken letterlijk: “Als mama bij mijn broer is, krijg ík misschien niks.” Deze primitieve angst zorgt voor constant gevecht om jouw aanwezigheid en bevestiging.

Dit is geen drama dat ze opvoeren – het is biologisch verankerd. Kinderen tot ongeveer 8 jaar zijn sterk afhankelijk van ouderlijke waardering voor hun gevoel van eigenwaarde. Rivaliteit tussen broers en zussen ontstaat dan ook vooral uit de angst dat ze hun speciale plek bij jou verliezen.

Ontwikkelingsfase van een 2-Jarige: Waarom Peuters Nog Niet Kunnen Delen

Je zoontje van 2 zit in een bijzonder uitdagende ontwikkelingsfase. Zijn brein is volop in ontwikkeling, maar de prefrontale cortex – het deel dat impulscontroles regelt – is nog vrijwel ongetraind. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de zelfregulatie van een vierjarige nog maar voor 10% is ontwikkeld.

Dit betekent concreet:

Hij doet eerst en denkt later. Het woord “nee” roept driftbuien op omdat hij zijn emoties nog niet kan reguleren. Frustratie uit zich direct in fysiek gedrag: duwen, afpakken, slaan, gillen.

Het concept “delen” begrijpt hij niet. Voor een peuter is alles wat hij ziet of wil letterlijk van hem. Kinderen zijn tot ongeveer 4-5 jaar heel egocentrisch ingesteld. Ze zien zichzelf als middelpunt van de wereld en willen het liefst alles bezitten.

Hij heeft beperkte taalvaardigheden. Als hij iets wil maar de woorden niet vindt, grijpt hij naar de enige communicatiemethode die hij kent: actie. Voor hem is een duw geen gemene daad – het is simpelweg de snelste manier om te krijgen wat hij nodig heeft.

Ontwikkelingsfase van een 5-Jarige: Tussen Klein en Groot Zijn

Je dochter bevindt zich in een ongemakkelijke tussenfase. Ze is al veel verder ontwikkeld dan haar broertje, begrijpt sociale regels beter, en kan redelijk zijn. Maar ze ziet ook dat haar kleine broer constant aandacht krijgt en schijnbaar overal mee wegkomt.

Ze voelt de oneerlijkheid diep. “Ik moet altijd toegeven omdat ik de oudste ben.” Dat zinnetje hoort ze waarschijnlijk regelmatig. Uit onderzoek blijkt dat bijna 90% van de kinderen meer negatief gedrag vertoont na de geboorte van een jonger broertje of zusje.

Er is een rouwproces gaande. Je dochter was ooit de enige ster in het gezin. Die tijd is voorbij en dat verlies is reëel. Ze moet nu delen: speelgoed, aandacht, ruimte, en vooral jou. Voor een kind is dat een ingrijpende verandering.

Tegelijk heeft ze nog steeds grote behoeftes. Ze heeft nog steeds dezelfde behoefte aan knuffels, spelen, en bevestiging als vroeger – maar ze krijgt dat nu minder omdat “ze al groot is”.

Jaloezie Tussen Kinderen: De Onzichtbare Motor Achter Conflicten

Jaloezie bij kinderen uit zich vaak in ruzie maken, agressief gedrag, spullen afpakken, gillen en schreeuwen. Het is een emotie die moeilijk onder woorden te brengen is, vooral voor jonge kinderen. Daarom leidt jaloezie vaak tot slaan, duwen en schoppen.

Waarom Kinderen Jaloers Zijn op Hun Broertje of Zusje

Broertjes en zusjes zien elkaar als concurrenten én als voorbeelden. Je zoontje wil net zo groot en capabel zijn als zijn zus. Je dochter voelt zich bedreigd door de aandacht die haar broertje krijgt. Deze dynamiek creëert een constante onderstroom van jaloezie.

Kinderen missen bovendien nog cruciale sociale vaardigheden. Ze kunnen niet goed over hun gevoelens praten, problemen samen oplossen, of zich inleven in de ander. Ruzie is daarom vaak hun standaard communicatiemethode wanneer iets niet gaat zoals ze willen.

Peuters en kleuters hebben hun emoties nog niet goed onder controle en kunnen zich nog niet inleven in de ander. Ze zijn vooral bezig met wat zij zelf willen. Dit maakt conflicten onvermijdelijk en intens.

15 Effectieve Tips om Ruzie Tussen Broertjes en Zusjes Te Verminderen

Je hoeft niet alle tips tegelijk toe te passen. Kies er twee of drie uit waar je morgen al mee kunt beginnen. Consistentie is belangrijker dan perfectie. Deze strategieën zijn gebaseerd op jarenlange pedagogische ervaring en wetenschappelijk onderzoek naar sibling rivalry.

1. Individuele Aandacht: Elke Dag 1-op-1 Tijd Met Elk Kind

Plan dagelijks 10-15 minuten exclusieve tijd met elk kind apart. Met je dochter kun je kleuren, een boekje lezen, of een spelletje doen – zonder broertje erbij. Noem dit letterlijk “onze speciale mama-tijd” of “onze papa-dochter tijd”.

Ook je zoontje verdient deze exclusieve aandacht. Zelfs gewoon samen blokken stapelen of knuffelen werkt wonderen. Kinderen die zich emotioneel “gevuld” voelen met aandacht, vechten er minder hard om.

Deze investering van 20-30 minuten per dag voorkomt uren van ruzie. Het geeft beide kinderen de bevestiging dat ze belangrijk zijn, ongeacht wat de ander doet. Elk kind heeft de behoefte om speciaal te zijn voor zijn ouders.

2. Vermijd Vergelijkingen: Benoem Wat Elk Kind Uniek Maakt

Vergelijk nooit je kinderen met elkaar. Zelfs positieve vergelijkingen (“Kijk, je broertje kan dat wel delen”) creëren rivaliteit en schaamte. Gebruik in plaats daarvan specifieke complimenten die geen vergelijking bevatten.

Zeg bijvoorbeeld: “Ik zie dat jij zo geduldig wacht tot je aan de beurt bent.” Of: “Wat lief dat jij je broertje helpt met zijn schoenen.” Door elk kind apart te waarderen voor hun unieke kwaliteiten, voorkom je een competitie-mentaliteit.

Beter is om je kinderen de boodschap mee te geven dat je van elk kind houdt op een eigen, speciale manier. Daarmee geef je je kinderen het gevoel dat ze geliefd zijn om wie ze zijn.

3. Geef de Oudste Een Bijzondere Rol (Geen Extra Verantwoordelijkheid)

Vermijd de valkuil van “Jij bent de grote zus, jij moet altijd toegeven.” Dit zorgt ervoor dat je dochter zich oneerlijk behandeld voelt. Ze is pas 5 jaar – nog steeds heel jong.

Geef haar in plaats daarvan speciale, positieve rollen: “Jij bent mijn puzzel-expert” of “Wil jij me helpen kijken of je broertje dit snapt?” Ze voelt zich dan belangrijk en gezien, niet afgeschoven of bestraft voor haar leeftijd.

Erken ook regelmatig dat groot zijn soms moeilijk is. “Het is niet altijd makkelijk om de oudste te zijn, hè?” Deze erkenning alleen al kan veel frustratie wegnemen.

4. Emoties Benoemen: Help Kinderen Hun Gevoelens Te Begrijpen

Wanneer een ruzie uitbreekt, beschrijf gewoon wat je ziet zonder partij te kiezen. “Jij bent boos omdat hij je blok pakte” tegen je dochter. En tegen je zoon: “En jij wou ook graag met dat blok spelen.”

Deze techniek heet “emotion coaching” en is wetenschappelijk bewezen effectief. Door gevoelens te verwoorden help je kinderen hun emoties te begrijpen en te reguleren. Kinderen hebben jouw hulp nodig om sociale vaardigheden te kunnen ontwikkelen.

Kleine kinderen hebben vaak geen woorden voor wat ze voelen. Door de woorden aan te reiken, leer je ze emotionele intelligentie die hen hun hele leven helpt.

5. Duidelijke Gezinsregels: Consistentie is de Sleutel

Formuleer drie tot vijf basale huisregels en herhaal ze consequent. Bijvoorbeeld: “We slaan niet”, “We gooien niet met speelgoed”, “We lossen problemen met woorden op of met hulp van mama en papa.”

Bij overtreding reageer je kort en neutraal: “Stop. In ons huis slaan we niet. Als je boos bent, mag je schreeuwen in een kussen of met je voeten stampen, maar niet slaan.”

Consistentie is cruciaal. Als de regels de ene dag wel gelden en de andere dag niet, raken kinderen in de war en testen ze constant de grenzen. Maak duidelijk welk gedrag je niet accepteert en benoem wat je wél wilt zien.

6. Wees Neutrale Scheidsrechter Bij Conflicten

Stop met vragen “Wie begon?” of “Wie heeft het gedaan?” Dit creëert een cultuur waarin één kind altijd de schuldige is. Kinderen leren dan liegen of anderen de schuld geven.

Zeg in plaats daarvan: “Ik zie twee kinderen die boos zijn. We gaan dit samen oplossen.” Deze benadering haalt het idee weg dat er een dader en slachtoffer is. Focus op de oplossing in plaats van op wie de schuldige is.

Bij jonge kinderen hoef je niet altijd tot de bodem van de kwestie te komen. Vaak weten ze zelf niet meer hoe het begon. Laat beide kinderen vertellen wat er gebeurd is en vraag ze vervolgens een oplossing te bedenken.

7. Voorkom Ruzies Met Structuur en Voorspelbaarheid

Veel ruzies ontstaan niet door slechte wil, maar door basale behoeften. Honger, moeheid en overstimulatie zijn de grootste ruziemakers in huishoudens met jonge kinderen.

Creëer een voorspelbare routine met vaste eetmomenten, slaaptijden, en rustige overgangsmomenten. Kondig veranderingen van tevoren aan: “Over 5 minuten stoppen we met tv en gaan we eten.”

Let ook op signalen van overstimulatie: te veel bezoek, te lang op stap, te veel schermtijd. Kinderen hebben regelmaat en rust nodig om zich veilig en stabiel te voelen.

8. Visuele Hulpmiddelen: Leer “Om de Beurt” Met Een Timer

Voor een 2-jarige is tijd abstract en betekenisloos. “Straks ben jij aan de beurt” begrijpt hij niet. Gebruik daarom visuele hulpmiddelen zoals een zandloper, kookwekker, of een “om-de-beurt-steen”.

Leg uit: “Als de zandloper leeg is, is je zus aan de beurt.” Of: “Degene met de speciale steen mag met de auto spelen.” Dit maakt het eerlijk en concreet.

Deze methode vermindert ook discussies. Er is geen “nog even” of “maar ik ben nog niet klaar” – de timer beslist objectief. Kinderen leren zo op een concrete manier het concept van delen en wachten.

9. Bescherm de Oudste Tegen Constante Verstoring

Let op dat je dochter niet voortdurend slachtoffer wordt van haar broertje. Als hij steeds haar speelgoed afpakt, haar bouwwerken omgooit, of haar spel verstoort, voelt ze zich machteloos en onveilig.

Grijp in door de jongste tijdelijk weg te halen: “Zij is nu met haar poppen aan het spelen, jij komt mee met mij.” Geef je dochter ook speelgoed dat veilig “van haar” is en eventueel hoog kan worden bewaard.

Deze bescherming is essentieel. Als de oudste zich constant aangevallen voelt, groeit de wrok en worden ruzies heftiger. Zorg ervoor dat elk kind ook ruimte heeft voor ongestoord spel.

10. Leer de Jongste Sociale Basisvaardigheden

Begin al op 2-jarige leeftijd met het aanleren van communicatieve vaardigheden. Oefen simpele zinnetjes zoals “Mag ik ook?” of “Samen?” Zeg de woorden voor hem: “Jij wil ook. Zeg maar: ‘ook!'”

Elke keer dat hij in plaats van pakken eerst vraagt, prijs je hem uitbundig. Hoe meer taalvaardigheden hij ontwikkelt voor zijn wensen, hoe minder hij fysiek hoeft te handelen.

Wees geduldig – verwacht niet dat hij het na één keer kan. Jonge kinderen hebben honderden herhalingen nodig voordat nieuw gedrag automatisch wordt. Leer kinderen om hun eigen behoefte duidelijk te maken en welke woorden ze hiervoor kunnen gebruiken.

11. Kalmeren Voor Praten: De Juiste Volgorde Bij Hevige Conflicten

Als een ruzie uit de hand loopt, handel dan in deze volgorde: kinderen uit elkaar halen, kort en rustig reageren, ieder op zijn eigen plek even laten afkoelen (niet als straf, maar als rustmoment).

Daarna kort bespreken wat er gebeurde. Vraag: “Wat gebeurde er? Wat kunnen we volgende keer anders proberen?” Houd dit gesprek kort – maximaal 1-2 minuten. Jonge kinderen hebben een beperkte spanningsboog.

Het doel is niet dat ze het nooit meer doen, maar dat ze stapje voor stapje leren hun gevoelens te herkennen en betere keuzes te maken. Bij agressief gedrag kan je je kind even apart zetten om af te koelen.

12. Beloon Positief Gedrag: Focus op Samenwerking

Zoek bewust naar momenten waarop ze wél lief samen zijn en benoem dit: “Wat fijn om te zien dat jullie samen spelen!” of “Ik hoor dat jullie delen, daar ben ik echt trots op.”

Deze positieve aandacht is krachtiger dan straffen. Overweeg een stickerkaart voor “lief samen spelen”. Elke keer dat ze 5-10 minuten zonder conflict samen spelen, krijgen ze een sticker.

Bij een bepaald aantal stickers doen jullie iets leuks samen (niet per se iets kopen – een uitstapje of speciaal spelletje werkt ook). Deze beloningen versterken positief gedrag zonder dat je omsteekt in materiële zaken.

13. Plan Strategisch: Samen-Activiteiten en Apart-Activiteiten

Sommige activiteiten zijn perfect om samen te doen: blokken stapelen, verstoppertje, dansen, kussengevecht, samen kleuren. Andere activiteiten leiden gegarandeerd tot frustratie, zoals ingewikkelde bouwsels die de jongste per ongeluk omgooit.

Organiseer je dag strategisch. Laat je dochter met haar kwetsbare creaties spelen als je zoon slaapt of buiten speelt. Plan samen-activiteiten op momenten dat beide kinderen uitgerust en gevoed zijn.

Deze bewuste planning voorkomt onnodige ruzies. Je werkt mét hun ontwikkelingsniveau, niet ertegen. Geef ze beiden ook eigen activiteiten om hun individualiteit te benadrukken.

14. Let Op Je Taalgebruik Over Je Kinderen

Vermijd labels zoals “Zij is altijd jaloers” of “Hij is zo’n pestkop”, zelfs in gesprekken met andere volwassenen. Kinderen voelen de sfeer aan en internaliseren deze etiketten.

Gebruik in plaats daarvan ontwikkelingsgericht taalgebruik: “Ze zijn nu nog aan het leren om te delen” of “Hij is nog aan het oefenen met rustig blijven.” Dit frame benadrukt groei in plaats van vastgestelde eigenschappen.

Ook positieve labels kunnen schaden. “Zij is altijd zo lief” kan druk creëren om perfect te zijn en geen negatieve emoties te tonen. Kinderen leren meer van dat wat jij laat zien, dan van dat wat je zegt.

15. Accepteer dat Ruzie Normaal is en Zorg Voor Jezelf

Dit is misschien wel de belangrijkste tip: broers en zussen maken ruzie. Punt. Dit is normaal, gezond zelfs, en onvermijdelijk. Het is hun oefenterrein voor sociale vaardigheden die ze later nodig hebben.

Jouw taak is niet elk conflict voorkomen, maar hen helpen stapje voor stapje beter te worden. Ruzie maken met een broer of zus kan heel leerzaam zijn. Kinderen moeten ook leren omgaan met boosheid en frustratie.

Zorg ook goed voor jezelf. Vraag hulp aan je partner, grootouders, of organiseer opvang zodat jij kunt opladen. Als jij constant overprikkeld bent, is rustig reageren bijna onmogelijk. Je kunt niet uit een lege bron scheppen.

Hoe Lang Duurt Deze Fase? Wanneer Wordt Het Beter?

De meeste gezinnen merken significante verbetering wanneer de jongste 3-4 jaar wordt en beter kan communiceren. De eerste twee jaar samen zijn vaak het zwaarst. Rond de basisschoolleeftijd kunnen kinderen beter samenwerken.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een jaar na de geboorte van het broertje of zusje de eerstgeborenen minder jaloers waren dan het jaar ervoor. Dit komt doordat het kind dan beter met zijn emoties om kan gaan.

Vanaf ongeveer 6 jaar kunnen kinderen steeds beter begrijpen wat iemand anders verdrietig maakt. Vanaf 8 jaar kunnen ze zich beter in anderen verplaatsen en lukt het ze dus steeds meer om onenigheid zelf op te lossen.

Wanneer Moet Je Professionele Hulp Zoeken?

In de meeste gevallen zijn ruzies tussen broers en zussen normaal en tijdelijk. Er zijn echter situaties waarin professionele hulp verstandig is.

Alarmsignalen Die Om Extra Aandacht Vragen

Overweeg hulp als je merkt dat:

• Één van de kinderen vaak zeer hard slaat, bijt, of ernstig geweld gebruikt waarbij beschadigingen ontstaan
• Er regelmatig bijtplekken, blauwe plekken of andere verwondingen zijn
• Één kind extreem angstig, teruggetrokken of agressief wordt
• Jij zelf op bent en voelt “Ik kan het niet meer aan”
• De ruzies escaleren ondanks consistente toepassing van bovenstaande tips

Een gesprek met je huisarts, Kind en Gezin, of een kinderpsycholoog is geen teken van falen. Het is juist zorgdragen voor het hele gezin. Er is geen schaamte in het vragen om hulp – integendeel, het toont kracht en verantwoordelijkheid.

Veelgestelde Vragen over Ruzie Tussen Kinderen van 2 en 5 Jaar

Waarom maken mijn kinderen van 2 en 5 jaar zo vaak ruzie?

Kinderen van 2 en 5 jaar maken veel ruzie vanwege verschillende ontwikkelingsfases. De 2-jarige begrijpt delen nog niet, heeft geen impulscontrole en beperkte taalvaardigheden. De 5-jarige voelt jaloezie omdat ze aandacht moet delen en vaak te horen krijgt dat ze moet toegeven “omdat ze de oudste is”. Dit leeftijdsverschil maakt conflicten vrijwel onvermijdelijk.

Hoe ga ik om met jaloezie tussen mijn peuter en kleuter?

Geef elk kind dagelijks 10-15 minuten individuele aandacht, vermijd vergelijkingen tussen hen, en benoem hun gevoelens tijdens conflicten. Laat beide kinderen merken dat ze speciaal zijn op hun eigen manier. Accepteer dat jaloezie mag bestaan, maar stel duidelijke grenzen aan hoe die jaloezie zich mag uiten (geen slaan of pijn doen).

Moet ik altijd ingrijpen bij ruzie of kunnen ze het zelf oplossen?

Het hangt af van de situatie. Bij fysiek geweld of wanneer één kind duidelijk wordt overmeesterd, moet je direct ingrijpen. Bij kleine meningsverschillen kun je observeren en hen de kans geven het zelf op te lossen. Kinderen vanaf 3-4 jaar kunnen steeds meer conflicten zelfstandig oplossen met jouw begeleiding. Voor jongere kinderen is meer sturing nodig.

Is het normaal dat mijn oudste kind gemeen doet tegen de jongste?

Ja, dit is normaal en begrijpelijk. De oudste voelt frustratie, jaloezie, en soms machteloosheid. Ze probeert haar positie te heroveren. Uit onderzoek blijkt dat bijna 90% van de kinderen meer negatief gedrag vertoont na de geboorte van een jonger broertje of zusje. Dit betekent niet dat je het moet tolereren, maar wel dat je het kunt begrijpen en erop kunt inspelen met meer individuele aandacht.

Hoe voorkom ik dat ik altijd partij kies voor de jongste?

Bewustzijn is de eerste stap. Benoem de gevoelens van beide kinderen in plaats van te zoeken naar “wie begon”. Focus op de oplossing in plaats van de schuldvraag. Zeg: “Ik zie twee kinderen die boos zijn. We gaan dit samen oplossen.” Geef de oudste ook regelmatig gelijk als dat terecht is en bescherm haar tegen constante verstoring door haar broertje.

Wat als één kind altijd lijkt te beginnen met ruzie maken?

Dit patroon kan ontstaan, maar vaak is het complexer. De jongste kan fysiek beginnen, maar de oudste kan subtiel pesten of provoceren. Focus niet op wie begon, maar op het aanleren van betere conflictoplossing aan beide kinderen. Vaak speelt jaloezie een rol bij ruzie tussen broertjes en zusjes, wat moeilijk onder woorden te brengen is.

Werkt een time-out bij jonge kinderen?

Time-outs kunnen werken vanaf ongeveer 3 jaar, maar alleen als het een rustmoment is en geen straf. Voor 2-jarigen is het zinvoller om ze te begeleiden naar een rustplek waar ze kunnen kalmeren met jouw steun. De effectiviteit hangt af van hoe je het implementeert – niet als straf maar als moment om tot rust te komen.

Hoe lang moet ik volhouden voordat ik verbetering zie?

Consistente toepassing van deze tips laat meestal na 2-4 weken al eerste verbeteringen zien. Grote gedragsverandering kan 2-3 maanden duren. Onthoud dat vooruitgang niet lineair is – goede dagen en slechte dagen wisselen af. Geef niet te snel op. Kinderen leren sociale vaardigheden stapje voor stapje.

Moeten beide kinderen dezelfde consequenties krijgen bij ruzie?

Niet noodzakelijk. Consequenties moeten passen bij het ontwikkelingsniveau en de rol in het conflict. Een 2-jarige begrijpt andere dingen dan een 5-jarige. Wees eerlijk maar aangepast aan hun mogelijkheden. Leg aan de oudste uit waarom dit verschil er is – ze kan dit op haar leeftijd al beter begrijpen.

Helpt het om ze te laten vechten voor hun belangen?

Binnen grenzen wel. Thuis is een veilige plek voor kinderen om te oefenen in het opkomen voor hun belangen. Vriendjes kun je kwijtraken, maar broertjes en zusjes blijven. Zolang het veilig is (geen agressie), kunnen kinderen veel leren van conflicten: gevoelens uiten, zich inleven in de ander, compromissen sluiten. Geef ze dus wel ruimte om ruzies zelf op te lossen.

Conclusie: Geduld en Consistentie Maken Het Verschil

Als je midden in de chaos zit van constante ruzies, geschreeuw en jaloezie, voelt het alsof het nooit ophoudt. Maar geloof me: deze fase gaat voorbij. Je kinderen leren nu essentiële vaardigheden voor het leven – hoe om te gaan met frustratie, conflicten op te lossen, en relaties te onderhouden.

Jouw rol als ouder is niet het creëren van perfecte harmonie, maar het begeleiden van hun ontwikkeling met geduld, consistentie, en liefde. Door ruzie te maken leren kinderen conflicten uit te lokken, op te lossen en voor zichzelf op te komen.

Begin vandaag met één of twee tips uit dit artikel. Geef elk kind individuele aandacht, benoem hun gevoelens, en blijf consistent in je aanpak. Wees geduldig met jezelf en je kinderen. En onthoud: het feit dat je dit artikel hebt gelezen, betekent al dat je een betrokken, zorgzame ouder bent die het beste wil voor beide kinderen.

Ruzies tussen broers en zussen komen in elk gezin voor. Het is een oefenterrein waar ze leren omgaan met jaloezie, delen, wachten op elkaar, en voor zichzelf opkomen. Met de juiste begeleiding groei je kinderen uiteen tot mensen die weten hoe ze conflicten oplossen – en dat is een vaardigheid die ze hun hele leven zullen gebruiken.